Get Adobe Flash player

Bivakzone: Wortel Kolonie (Hoogstraten)


Bivakzone Wortel Kolonie is een paalkampeerterrein van Agentschap Natuur & Bos ism Toerisme Antwerpse Kempen en de gemeente Hoogstraten.

 

Opgelet, momenteel is voor deze bivakzone een verhoogde fase van brandalarm van kracht omwille van aanhoudende droogte. Code oranje (hoog brandgevaar) betekent ook dat kampvuren maken op plaatsen waar het in normale omstandigheden wordt toegelaten, tijdelijk strikt verboden wordt.

Wees extra waakzaam, respecteer de veiligheidsregels en verwittig bij het waarnemen van vuur politie of brandweer. Meer info over deze brandfase: Agentschap Natuur & Bos.  

Coördinaten voor wandelaars & fietsers

 

GPS N 51 24.233 E 4 49.100
°/min/sec N 51 24 14 E 4 49 06
WGS84 51.403889 4.818333
X / Y 31N 626476 5696309





Omgeving & Bereikbaarheid

Deze bivakzone ligt in de gemeente Hoogstraten, ten oosten van het dorpje Wortel, midden in het natuurgebied van de voormalige 'rijksweldadigheidskolonie Wortel', ook bekend als de 'landloperskolonie Wortel' of 'Wortel Kolonie'. 

Dit landschap heeft een bijzonder merkwaardige geschiedenis. Onder het Nederlandse regime werden hier en ook te Merksplas vanaf 1822  op braakliggende heidegronden boerderijen opgericht. Arme gezinnen en personen die aan lager wal raakten, werden er ondergebracht om de woeste gronden te ontginnen en zo een nieuw zinvol leven op te bouwen. Ook de  aanleg van het opvallende, rastervormige drevenpatroon dateert uit deze periode. Het landbouwproject werd echter geen succes. Strengere wetten op landloperij  gaven het project een hernieuwde functie in het tweede deel van de 19de eeuw: sukkelaars die om verschillende redenen in de bedelarij waren verzeild of op straat belandden, werden  hier in Wortel ondergebracht. Na WO II bleef Wortel een plaats waar bedelaars en landlopers woonden in een open instelling met werkplaatsen.

In 1993 werd de wet op landloperij afgeschaft. Daarmee kwam er ook een einde aan Wortel Kolonie als opvangplaats voor landlopers. Een deel van de gebouwen werd omgevormd tot gevangenis, andere gebouwen kregen een functie in het kader van natuurvriendelijke initiatieven op niet-commerciële basis. Zo worden ondermeer in de oude hoeve tegenwoordig bosklassen georganiseerd en heeft Natuurpunt Markvallei hier een ontvangstruimte en museum.


De bijzondere geschiedenis die aan Wortel Kolonie is verbonden, vormt onderwerp van een dossier dat mogelijk kan leiden tot erkenning als UNESCO-werelderfgoed in de toekomst. De uitgestrekte bossen en groengebieden van Wortel Kolonie zijn vandaag grotendeels eigendom van de Vlaamse overheid (beheer en beleid door de Vlaamse Landmaatschappij en  Natuur & Bos) en bieden een pak ontdekkingsmogelijkheden per fiets of te voet.

De Nederlandse grens met de gemeente Baarle-Nassau (Castelré) ligt op slechts 1 km. 


Typisch voor Wortel Kolonie zijn de vele rechte dreven, afgelijnd met bomengalerijen van vooral eik. Nog te ontdekken in de  omgeving: het merkwaardige landloperskerkhof, de waterplas Bootjesven, het vogelrijke moeras- en vennengebied  in en boven het noordoostelijk deel van Wortel Kolonie, het sterk kronkelende grensriviertje Merkske en de zanderige paden van de merkwaardige Nederlandse 'schierenclave' Castelré.  Best niet te ontdekken: de gevangenis van Wortel!
 

In het bezoekerscentrum van Natuurpunt Markvallei, De  Klapekster (open op namiddagen van donderdag tot zondag),  kan je terecht voor een drankje en streekprodukten, er is het natuurmuseum 'Jan Spannenburg' en je kan er plannetjes met fiets- en wandelroutes oppikken.

Met uitzondering van Streek-GR Kempen lopen zowat alle wandel- en fietsroutes in de regio langs het drevenkruispunt bij het bezoekerscentrum. Je kan te Hoogstraten ook terecht bij  Toerisme Hoogstraten of online bij Toerisme Antwerpse Kempen (deelregio Grensland).  Specifiek voor info of meldingen over de bivakzone kan je best terecht bij Natuur & Bos regio Turnhoutse Kempen. 
 

 

 

Om de bivakzone te vinden vanop Streek-GR Kempen: verlaat de wandelroute op het punt waar de GR (komende uit Wortel dorp) bij het begin van Wortel Kolonie een dreef rechts neemt. Wandel op dat punt niet rechts maar loop 700 meter rechtdoor over de klinkerweg en ga 330 meter voor het bezoekerscentrum links een dreef in.
 Je kunt bivakzone Wortel-Kolonie ook bereiken via de wandelknooppunten van Wandelnetwerk Kempense Kolonies. Bij knooppunt 1 te Wortel-Kolonie wandel je 330 meter richting Wortel-Dorp. Ga dan rechts.

Fiets naar het bezoekerscentrum De Klapekster te Wortel-Kolonie (fietsknooppunt 99 van Antwerpse Fietsnetwerk te Wortel-Kolonie). Fiets dan 330 meter richting Wortel-Dorp. Staf af en ga rechts een eikendreef in tot bij Bivakzone Wortel-Kolonie.

Treinstations zijn er niet in de buurt. Dichtst bijgelegen is misschien nog wel het treinstation van Turnhout. Per bus van De Lijn is de bivakzone te bereiken door te Wortel-dorp af te stappen op Halte 'Wortel Grote Plaats'. Volg dan te voet Grote Plaats, deze weg gaat op het einde over in de Kolonieweg die in lijn naar het bezoekerscentrum De Klapekster loopt. De afstand tussen de bushalte en de bivakzone is precies 2 km.  


 

Bivakzone

 

De bivakzone ligt op een grasland, mooi omgeven door bos en op zowat 500 meter van het Natuurpunt-bezoekerscentrum Klapekster. Het is er rustig. Behalve fluitende vogels en misschien kwakende kikkers in de vijver is er weinig omgevingslawaai. Helemaal stil is het ook niet, op een 200 meter ligt een klinkerweg waarop doorgaand verkeer is toegelaten. Tijdens mooie weekends kan er nogal wat recreatieverkeer zijn in de omgeving.


De bivakzone is uitgerust met een waterpomp, vuurkorf, kleine houtopslagplaats, rustbanken en een ruim tentplatform waarop het maximale aantal van 3 trekkerstenten kan worden geplaatst. Je kan natuurlijk ook op het gras je tent prikken. Het pompwater was bij de opening in mei 2014 nogal onzuiver, dat betert mogelijk in de toekomst. Deze bivakzone wordt tijdens de zomerperiode tijdelijk voorzien van een toilet.

Feedback over je verblijf op  deze bivakzone kun je ter plaatse geven via een logboekinvulformulier, sinds de zomer van 2015 kan dat ook digitaal door op de bivakzone de opgegeven QR-code in te scannen.  

 
Op het paalkampeerterrein ligt ook een vijver, er kunnen bij windstilte 's avonds dus wat muggen rondhangen, hoewel we daar in de lente helemaal geen last van hadden. In mei bivakkeer je hier overigens in het geel, de bremstruiken bloeien er dan uitbundig. 

 

Douche nodig? Je kan voor 1 euro douchen aan het zwembad van Hoogstraten, Sportoase. Aan de noordwestkant van het gebouw kan je tijdens de openingsuren binnen gaan en gebruik maken van de douche, betalen met muntstukken. 



Bevoorrading: Langs de weg tussen Wortel-dorp en Wortel Kolonie (Grote Plaats) is een Supra-winkel (op 1,5 km van de bivakzone). Als De Klapekster open is kan je er terecht voor een streekbiertje. Probeer eens een Gageleer. 





 















Wandelen en Fietsen 


Langeafstandswandelaars kunnen de aangename en bosrijke Streek-GR Kempen volgen. Deze 253 km lange wanderoute van Grote Routepaden loopt in een grillige lusvorm door de Antwerpse Kempen en is gedetailleerd beschreven  in een topografische gids van GR-paden. De route is volledig en in twee richtingen bewegwijzerd met geelrode streepjes.

Wandelnetwerk Kempense Kolonies (425 km) is een van de 12 wandelnetwerken in de Provincie Antwerpen, uitgewerkt volgens het knooppuntensysteem. Er bestaat een prima wandelkaart over en het deel rond Wortel Kolonie bestaat bijna volledig uit onverharde paden en dreven. Een aantal thematische wandelroutes zijn gebaseerd op het volgen van knooppunten en  hebben geen eigen bewegwijzering. De bivakzone ligt op 500 meter van knooppunt 1.



De oude lokale wandelroutes met eigen bewegwijzering van de gemeente Hoogstraten zijn sinds mei 2014 geïntegreerd in  het wandelnetwerk. Je volgt voor deze thematische wandelingen dus niet langer bordjes met gekleurde pijlen maar knooppunten. Toerisme Hoogstraten heeft over zijn 14 wandelpaden een nieuwe brochure uitgegeven (7 €), hierin is ook een aparte brochure over Wortel Kolonie opgenomen met 4 wandelingen: Wandelen van Hoogstraten naar Wortel-Kolonie (13 km), Gevangen tussen grens en groen (12,5 km), Bootjesvenpad (4,5 km + uitbreiding tot 12,5 km) en Juul Noeyenspad (4,5 km + uitbreiding tot 13 km). De brochure is ook te koop in De Klapekster.

Tip: In 2014 werd de wandelroute 'Gevangen tussen grens en groen' (12,5 km) verkozen tot mooiste korte wandelroute in de provincie Antwerpen. 90% onverharde paden, het eerste deel wandel je vooral door typische dreven van Wortel Kolonie, het tweede deel vaak langs waterplassen, vennen, heide en ook door de Nederlandse semi-enclave Castelré. Halverwege is een café (gesloten op dinsdag). Er zijn inkortingsmogelijkheden. Info.




Een verkorte variant van deze route en interessant voor wie het domein vooral historisch wil ontdekken, is de 6 km lange Erfgoedwandeling 'in de sporen van landlopers en smokkelaars', waarover ook een uitstekende verklarende brochure bestaat. Info.
 
Verder zijn er nog de grensoverschrijdende Laarzenpaden van het Merkske, een initiatief van Natuur & Bos en Staatsbosbeheer. De 4,5 km lange Route Bootjesven (markeringstekens rode laarsjes) verkent  vennen en waterplassen, de 11 km lange Route Castelreesche Heide (markeringstekens blauwe laarsjes) verkent de zanderige paden van Castelré en een deel van de rivieroevers van  Het Merkske. Info.  

In het bezoekerscentrum De Klapekster kan je terecht voor meer wandelideeën.

Er zijn ook 3 gemarkeerde looproutes die voor ongeveer 95 % onverhard zijn: groene route (4,5 km), blauwe route (6,1 km) en rode route (9,5 km).
 

 Er lopen geen langeafstandfietsroutes binnen een straal van 5 km rond de bivakzone. Knooppunt 99 van het  fietsknooppuntennetwerk Antwerpse Kempen (noordoosten) ligt bij het bezoekerscentrum, op 500 meter van de bivakzone. Noordelijk sluit dit netwerk aan op het Nederlandse netwerk Brabant Baronie.  Opgelet als je de papieren kaart van dit fietsnetwerk gebruikt. De bivakzone staat er op aangeduid daar waar de gevangenis van Wortel staat! Ongetwijfeld ook een originele overnachtingsplaats maar wil je echt op de bivakzone terecht komen, ga  dan op kp 99 van het netwerk af en fiets over het rechtstreekse weggetje in de richting van Wortel-dorp. Ga dan 330 meter na kp 99 rechts.


 Ook de 55 km lange lusvormige Landlopersroute  passeert langs het bezoekerscentrum Klapekster en dus kort bij de bivakzone. Het is een provinciale fietsroute die is bewegwijzerd met zeshoekige borden. Thema zijn de voormalige landloperkolonies van Wortel en Merksplas.

Gelijkaardig qua bewegwijzering is de 46 km lange lusvormige Enclaveroute,  eveneens op te pikken bij het bezoekerscentrum. Ze loopt voor de helft op Nederlandse grondgebied. Thema is de zeer grillige B-NL-grens hier in de omgeving van Castelré en Baarle-Hertog.

De Dodendraadroute is een fietroute van 38 km, geënt op  de grensoverschrijdende fietsrouteknooppunten. Pik de route op bij knooppunt 99. Deze fietsroute werd in 2014 gerealiseerd speciaal ter gelegenheid van 100 jaar Groote Oorlog. Zeer sterk thematisch uitgewerkt met onderweg ondermeer mooie infopanelen over de vreselijke geschiedenis van deze hoogspanningsdraad en WO I in de regio. Plan en uitgebreide info.



Ook voor een mountainbiker vormt de bivakzone een prima  uitvalsbasis. Er staat een infobord met kaart tegenover De Klapekster. De groene BLOSO-route  (22 km, 72 % off-road) start op het kruispunt bij het bezoekerscentrum (bord met routeoverzicht),  de rode BLOSO-route,  (29 km, 55 % off-road) kan je oppikken als je vanop datzelfde kruispunt 1 km zuidelijk fietst voorbij de gevangenis van Wortel. Beide routes lopen onder het project 'Kolonieroute' ook even gemeenschappelijk en zijn dus te combineren tot een traject van 42 km.



Het 190 km lange ruiter- en mennetwerk Taxandria loopt eveneens kort bij de bivakzone.

Toerisme Antwerpse Kempen heeft meerdaagse trekroutes langs de bivakzones Hoge Vijvers, Molenheide en Wortel Kolonie uitgetekend voor wandelaars, fietsers en ruiters, telkens met kaarten en gebaseerd op de knooppuntennetwerken. Info.

















Officiële info, vragen, opmerkingen over deze bivakzone? Contacteer beheerder Agentschap Natuur & Bos. Voor opmerkingen met betrekking tot bivakzone.be, zie mailcontact hieronder.